Тұмау мен ЖРВИ қоздырғыштары адамнан адамға ауа тамшылары арқылы беріледі және айтарлықтай жұқпалы болып табылады. Тұмау емес этиологияның жіті респираторлық вирустық инфекцияларында (ЖРВИ) ауру бірте-бірте дамиды, жиі шаршаудан, мұрыннан су ағуынан және құрғақ жөтелден басталады, содан кейін ол ылғалдыға айналады. Тұмау қан тамырларына әсер етеді, сондықтан қызыл иектен және мұрынның шырышты қабатынан қан кетуі мүмкін. Тұмау – кез келген адам жұқтыруы мүмкін жұқпалы ауру. Тұмаудың қоздырғышы – жұқтырған адамдардан басқалардың мұрын-жұтқыншақтарына енетін вирус. Тұмау әдетте аяқ асты басталады – қызба, дене температурасының 37,5 – 39 ° C-қа дейін көтерілуі, бас ауруы, бұлшықеттер мен буындардың сырқырауы, қалтырау, шаршау, жөтел, мұрыннан су ағуы немесе бітелу, ауырсыну және тамақ ауруы. А және В типті тұмау вирустарының қоздырғыштары инфекциядан кейін бірнеше сағат ішінде вирус тыныс алу жолдарының шырышты қабатының терең зақымдалуына әкеледі, оған бактериялардың енуіне мүмкіндіктер ашады.
Алғашқы белгілерде инфекцияның одан әрі таралуын болдырмау үшін науқас үйде болуы керек (науқасты бөлек бөлмеде оқшаулау) және дереу дәрігерге хабарласыңыз. Тұмау кезінде төсек режимін сақтау өте маңызды, өйткені жүрек-тамыр, иммундық және басқа дене жүйелеріне жүктеме артады. Тұмауды өзін-өзі емдеуге жол берілмейді, бұл дәрігер диагноз қойып, науқастың жағдайына сәйкес қажетті емдеуді тағайындауы керек. Көптеген адамдарда тұмау бірнеше күн ғана жүріп өтеді, бірақ кейбіреулері одан да ауыр жағдайда өтеді немесе тіпті өлімге әкеледі. Тұмау мен ЖРВИ әсіресе егде жастағы және жас балалар, иммундық жүйесі аурулары бар және созылмалы патологиясы бар адамдар үшін қиын өтетін ауру. Тұмау барлық созылмалы ауруларды, асқынулардың барлық түрлерін күшейтеді: пневмония, бронхит, жоғарғы тыныс жолдары, миокардит, перикардит, менингит, менингоэнцефалит және т.б. Асқынуды болдырмау үшін тұмаудың алдын алу қажет.
Тұмаудың алдын алудың ең тиімді жолы – вакцинация. Вакцинация халықтың барлық топтарына ұсынылады, соның ішінде балаларға, созылмалы аурулары бар адамдарға, жүкті әйелдерге, сондай-ақ кәсіптік тәуекел тобына жататын адамдарға – медицина қызметкерлеріне, мұғалімдерге, студенттерге, қызмет көрсету және көлік қызметкерлеріне вакцинаны алу ұсынылады.
Вакцинация аурушаңдықтың жоғарылауы басталғанға дейін 2-3 апта бұрын жүргізілуі керек, вакцинацияны тек медициналық мекемеде арнайы оқытылған медицина қызметкерлері ғана жасай алады, ал вакцинациядан бұрын дәрігердің тексеруі міндетті болып табылады.
Уақытылы вакцинация тұмау мен сырқаттанушылықтың едәуір аз таралуының алдын алады , аурудың ағымын жұмсартады, оның ұзақтығын азайтады, асқынулардың алдын алады.
Тұмау маусымының алдында тұмауға қарсы екпе алыңыз!
Дегенмен, вакцина басқа ЖРВИ-дан қорғамайды. Жедел вирустық респираторлық аурулардың спецификалық емес алдын алу шаралары аурудың қаупін айтарлықтай төмендетуге және вирустық инфекцияның таралуын болдырмауға мүмкіндік береді: Адамдар көп жиналатын орындарда және қоғамдық көлікте болу уақытын қысқарту. Адамдар көп шоғырланатын орындарда масканы қолданыңыу. Түшкіру немесе жөтел сияқты ауру белгілері бар адамдармен жақын қарым-қатынастан аулақ болыңыз.
Қолыңызды сабынмен және жылы сумен үнемі жуыңыз, әсіресе көшеден және қоғамдық көліктен кейін. Мұрын қуысын, әсіресе көшеде және қоғамдық көліктен кейін шайыңыз. Өзіңіз тұратын бөлмені үнемі желдетіңіз және үнемі ылғалды тазалауды ұмытпаңыз, бөлмедегі ауаны жиі ылғалдандырыңыз. Мүмкіндігінше құрамында С дәрумені бар тағамдарды (мүкжидек, лимон және т.б.), сондай-ақ сарымсақ пен пияз қосылған тағамдарды жиі тұтыныңыз.
Ұйқының жеткілікті болуы, теңдестірілген тамақтану, тұрақты жаттығулар және салауатты өмір салтын ұстаныңыз. Барлық алдын алу шараларын сақтау сізді және айналаңыздағы адамдарды тұмаудан және оның жағымсыз әсерінен сақтайды.
И. Зубарева,
Жамбыл бөлімшелік көліктегі
санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасының
бас маманы.
