Өнер – ұлт руханиятының өзегі, мәдениет – халықтың айнасы. Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне орай ұйымдастырылған төрт күндік мәдени шаралар көрерменге тағылым мен тәрбие, рухани әсер мен көтеріңкі көңіл-күй сыйлады. Театр қойылымдары, этно-фольклорлық және эстрадалық кештер, өнер адамдарына көрсетілген құрмет пен марапат — барлығы ұлттық құндылықтарды дәріптеп, мәдениет мерекесінің маңызын айшықтай түсті.
«АРМАНШЫЛДАР» СПЕКТАКЛІМЕН МӘДЕНИЕТ КҮНДЕРІНІҢ ШЫМЫЛДЫҒЫ ТҮРІЛДІ
Өнер – халықтың рухани айнасы. Ал театр – адам жанының тереңіне бойлап, қоғамның шынайы бейнесін көрсететін киелі сахна. Аудандық мәдениет үйінде 21 мамыр – Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған мәдениет күндерінің шымылдығы «Арманшылдар» драмасымен ашылды. Режиссері Нұрхат Төлеу қойған қойылым көрерменге ерекше әсер сыйлап, қоғамдағы өзекті мәселелерді қозғай отырып, адам тағдыры мен бала жүрегінің мұңын сахна тілімен шебер жеткізе білді.
«Адам баласы қиыншылықты уақыт өте ұмытса, жүректегі дақ еш уақытта ұмытылмай сақталады екен…» деген ауыр оймен басталатын драма көрерменді алғашқы сәттен-ақ терең толғанысқа жетелейді. Қойылым тағдыр тәлкегіне түскен үш баланың — Ақтілек, Батырбек пен Ақылбектің өмірі арқылы өрбиді. Балалық шақтың бал дәуренін емес, өмірдің ауыр сынағын арқалаған жеткіншектердің тағдыры сахнада шынайы көрініс тапты. Бірі ата-анасының мейірімін көрмей өссе, енді бірі тұрмыстың қиындығы мен отбасылық қасіреттің салдарынан балалар үйіне тап болған.
Қойылымның әр көрінісі көрермен жүрегіне салмақ салмай қоймайды. Базар жағалап қайыр сұраған балалардың бейнесі, қоғамның қатігез тұстары, жетімдік қасіреті, балалық арман мен сағыныш — барлығы көрерменді бейжай қалдырмады. Дегенмен қойылым мұң ғана емес, үміт туралы да сыр шертеді. Үш өреннің армандары — олардың өмірге деген сенімі. Бірі дәрігер болуды қаласа, бірі өнер адамы болуды армандайды. Бар ауыртпалыққа қарамастан, олардың жүрегіндегі жарық сәуле сөнбейді.
«Арманшылдар» драмасы — жетімдік тақырыбы ғана емес, ата-ананың қадірі, бала тәрбиесі, жауапкершілік пен мейірім туралы терең туынды. Спектакль қоғамдағы кей мәселелерге қайта үңілуге, адамгершілік құндылықтарды бағалауға үндеді. Сахнадағы әр кейіпкердің шынайы ойыны, әсерлі диалогтар мен көркем режиссерлік шешім көрермен ықыласына бөленді. Театрдың тәрбиелік мәні мен өнердің құдіретін ұғындырған қойылым мәдениет күндерінің мазмұнын айшықтай түсті.
Өнер – рухтың азығы. Ал шынайы өнер адам жүрегіне жол табады. «Арманшылдар» драмасы дәл сондай жүрекке жеткен қойылымдардың бірі болды. Осылайша аудандық мәдениет үйінде бастау алған мәдениет күндері руханият пен өнерді ұлықтайтын тағылымды шаралар легімен жалғасын тапты.
«ҚАРА ПИМА» – КӨРЕРМЕН ЖҮРЕГІН ТОЛҚЫТҚАН ТЕРЕҢ ТУЫНДЫ
Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған мәдениет күндері аясында аудандық мәдениет үйінде көпшілік назарына ұсынылған екінші қойылым — ақын Ұлықбек Есдәулеттің шығармасы негізінде сахналанған, Айдын Салбанның сахналық инсценировкасы бойынша көрерменге жол тартқан «Қара пима» психологиялық драмасы болды. Қойылымның режиссері – Күннұр Тілекқызы.
Тағдыр мен өмірдің, сағыныш пен өкініштің, ата-ана мен бала арасындағы мейірім мен жауапкершіліктің салмағын арқау еткен қойылым көрермен көңілін терең толқытып, қоғамдағы маңызды мәселелерге ой салды. Спектакльде отбасының беріктігі, денсаулықтың қадірі, ата-ананың бала алдындағы жауапкершілігі және арақ атты кеселдің адам тағдырын қалай күйрететіні шынайы бейнеленді.
Қойылым ана бейнесінен бастау алады. Отбасының тірегі болып жүрген ананың денсаулығы сыр беріп, дәрігер оның өміріне қауіп төніп тұрғанын ескертеді. Алайда тіршілік қамы мен отбасы жауапкершілігі оны өз денсаулығын кейінге ысыруға мәжбүр етеді. Ана махаббатының өлшемі жоқ екенін көрермен осы тұстан-ақ терең сезінеді.
Ұлының туған күніндегі шаттық пен қуаныштың соңы ауыр қайғыға ұласып, отбасының шаңырағы шайқалады. Баласының болашағын армандаған ананың мезгілсіз өмірден озуы көрермен жүрегіне ауыр салмақ түсірді.
Қойылымның негізгі өзегі – әке мен бала тағдыры. Жан жарасын жеңе алмаған әкенің қайғыны арақпен баспақ болуы, өмірден түңілуі, бірте-бірте өз болмысынан алыстап, ұлының тағдырына салғырт қарауы — бүгінгі қоғамдағы ащы шындықтың бірі ретінде көрініс тапты. Ал кішкентай баланың жүрегіндегі сағыныш, анасына деген махаббат, әкесіне деген мейірім мен үміт спектакльдің ең ауыр әрі әсерлі тұстарының біріне айналды. «Маматайым, сағындым сізді…» деген бала жүрегінің үні залдағы әр көрерменнің жан дүниесін тербеді.
Қарапайым ғана «қара пима» қойылым барысында үлкен символдық мәнге ие болды. Ол — балалықтың, жылылықтың, әке мен бала арасындағы үзілмеген байланыстың белгісі еді. Қойылым көрерменге өмірдің ең үлкен байлығы — отбасы екенін тағы бір мәрте ұғындырды. Ата-ананың амандығы, баланың бақыты, жанұядағы сыйластық пен қамқорлық — өмірдің басты құндылықтары екені сахна тілімен шебер жеткізілді.
Аудандық мәдениет үйінде өткен тағылымды кешке аудан әкімі Бақытжан Оразалыұлы арнайы қатысып, өнер ұжымының еңбегіне ризашылығын білдірді.
Көрермен жүрегінен орын алған «Қара пима» психологиялық драмасы мәдениет күндерінің мазмұнын байытып, өнердің тәрбиелік күшін тағы бір мәрте дәлелдеген ерекше қойылымдардың біріне айналды. Өнер – жүрекке жол табатын құдірет. Ал адам тағдыры арқылы қоғамның жанайқайын жеткізе білген «Қара пима» көрермен санасында ұзақ сақталатын тағылымды туынды болып қалары анық.
«ДӘСТҮРЛІ ҮН – ДАЛА ДИДАРЫ»: ҰЛТТЫҚ ӨНЕР ҰЛЫҚТАЛҒАН
РУХАНИ КЕШ
Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған мәдениет күндерінің үшінші күні Жеңіс саябағында ашық аспан астында өткен «Дәстүрлі үн – дала дидары» этно-фольклорлық кешімен жалғасын тапты. Табиғат пен ұлттық өнер үндескен тағылымды кеште көрермендер халқымыздың бай музыкалық мұрасымен қайта қауышып, дәстүрлі әннің терең мағынасына бойлады.
Кеш шымылдығы қазақ даласының рухын сездіретін ұлттық әуендермен ашылып, сахна төрін күмбірлеген күй мен тағылымы мол әндер тербеді. Ұлттық өнер – халықтың жаны, ұлттың рухани тамыры. Кеш барысында орындалған дәстүрлі әндер арқылы қазақ халқының болмысы, тарихы мен өмірлік философиясы кеңінен дәріптелді.
Жеңіс саябағында өткен рухани кешке жиналған көпшілік әуезді әндермен сусындап қана қоймай, ұлттық құндылықтардың өміршеңдігін терең сезінді. Кештің ерекше атмосферасы мен табиғат аясындағы өнердің әсем үйлесімі көпшілік көңілінен шығып, көрерменге ұмытылмас әсер сыйлады.
Ұлттық өнер ұлықталған мазмұнды кеш мәдениет күндерінің мәнін айшықтап, төл өнердің ұрпақ тәрбиесіндегі маңызын тағы бір мәрте айқындай түсті. Руханият пен мәдениеттің мәйегіне айналған этно-фольклорлық кеш көпшілік жүрегінен ерекше орын алды.
ӨНЕР МЕРЕКЕСІНІҢ
ҚОРЫТЫНДЫ КЕШІ
Мәдениет және өнер қызметкерлері күніне арналған төрт күндік мәдени шаралар легі ерекше форматтағы қорытынды кешпен түйінделді. Өнер мен мәдениеттің өрісін кеңейтіп, руханияттың шамшырағына айналған мәдениет қызметкерлеріне құрмет көрсетілген салтанатты шара Жеңіс саябағында жоғары деңгейде ұйымдастырылды.
Кештің шымылдығы қызыл кілем рәсімімен ашылып, аудан мәдениетінің дамуына үлес қосып жүрген мәдениет саласының қызметкерлері көпшілік қошеметімен қызыл кілем арқылы жүріп өтті. Бұл — мәдениет майталмандарына көрсетілген құрмет пен еңбектеріне берілген лайықты бағаның көрінісі болды.
Салтанатты жиынға аудан әкімінің орынбасары Найман Кенжеханұлы қатысып, мәдениет және өнер қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтап, мәдениет саласының қоғамдағы орны мен маңызын ерекше атап өтті. Өз сөзінде руханият пен ұлттық құндылықтарды ұлықтап жүрген мәдениет қызметкерлерінің еңбегі қашанда құрметке лайық екенін айтып, шығармашылық ұжымдарға алғыс білдірді.
Мерекелік кеш барысында аудандық Жастар ресурстық орталығының директоры Ғани Қойбағаров, қалалық Жастар ресурстық орталығының директоры Мақсат Шәймерден және аудандық мәдениет үйінің директоры Айнұр Қамшыбайқызы мәдениет саласының үздіктерін арнайы марапаттады.
Салтанатты рәсімде өз ісіне адалдық танытып, мәдениет саласының дамуына елеулі үлес қосқан қызметкерлер түрлі номинациялар бойынша марапатталды. Атап айтқанда, «Үздік ауылдық мәдениет үйі», «Үздік жүргізуші», «Үздік актер», «Үздік әнші», «Үздік мәдениет қызметкері» және өзге де арнайы аталымдар иелерін тапты. Әрбір марапат иесінің жетістігі — ұзақ жылғы еңбектің, өнерге деген сүйіспеншілік пен кәсібіне деген жауапкершіліктің жемісі.
Сахна төріндегі марапат иелерінің қуанышы мен әріптестерінің шынайы ықыласы мерекелік кештің шырайын аша түсті.
Төрт күн бойы театр қойылымдары ұсынылып, этно-фольклорлық кештер мен эстрадалық бағдарламалар ұйымдастырылып, аудан тұрғындары мен қонақтарына рухани әсер сыйлаған мәдени шаралар легі мәдениет мерекесінің мәнін айшықтай түсті.
Өнер – халықтың жаны, мәдениет – ұлттың рухани келбеті. Ұлттық өнерді ұлықтап, руханиятты дамыту жолында аянбай еңбек етіп жүрген мәдениет саласының мамандарына көрсетілген құрмет — олардың қоғамдағы маңызын айқындай түсті.
Осылайша өнер мен руханият үндескен төрт күндік мәдениет мерекесі жоғары деңгейде қорытындыланып, көрерменге көтеріңкі көңіл-күй, ұмытылмас әсер және мәдени құндылықтарға деген ерекше құрмет сыйлады. Бұл — мәдениет пен өнерге деген шынайы жанашырлықтың, шығармашылыққа деген қолдаудың жарқын көрінісі болды.
Байжан Емберді.
