Сақа азамат
1971 жылы біз Торғай облысынан Жамбыл облысының Шу ауданына қазан айында көшіп келген едік. Сол кезде мамандығым бойынша жұмыс таба алмай жүргенімде аудандық комсомол комитетінің бірінші хатшысы Амангелді Қалынғараев Абай атындағы кеңшарға жолдама жазып бергені есімде. Маған ауыл жастарын тәртіпке шақырып, жастарды спортқа баулысаң деп директор Сағат Жұмағұловқа телефон шалып, бос тұрған спорт методисі қызметіне спортшы ініңізді ұсынып отырмын деді.
Сөйтіп Сағат ағаның бұйрығымен спорт әдіскері қызметіне кірісіп кеттім. Сағат аға «ауылдағы жастарды спортқа тарт, тәртібін түзе, сонымен қатар қой төлдету, қой қырқу науқаны кезінде ағаларыңа көмектес» деген еді. Кеңшардың орталығындағы қос бөлмелі үйге орналасып, ауыл клубынан еркін күрес секциясын ашып, жастарды спортпен шұғылдануға шақырдым. Бұзық деген балалармен жеке сөйлескеннің нәтижесінде көп ұзамай ауылдағы ахуал дұрысталды. Әрине, оған кәсіподақ комитетінің төрағасы Алға Байсалбаев ағамыз бен ауыл ақсақалдарының, директор мен парторгтың қолдауы себеп болды.
Кеңшардың халық сақшылары (народный дружинник) ауданның алдыңғы қатарынан көрініп, аудандық халық сақшылары слетінде арнайы марапатқа да ие болдық. Аудандық, облыстық спорттық жарыстарға қатысып жүлделі орындарға қол жеткізе бастадық. Өзім де еркін күрестен аудандық құрама командасының мүшесі ретінде облыстық жарыстарға қатысып тұрдым. Сол кездегі секцияға қатысқан балалар бүгінде үлкен азаматқа айналған. Қазіргі таңда еліміздің түкпір-түкпірінде түрлі қызмет атқарады.
Сағат Жұмағұлов Абай кеңшарын 11 жыл жемісті басқарды. 33 жасында тізгін ұстаған Сағат ағаның басшылығы тұсында ауылда монша салынды, аудан орталығы мен ауыл арасын жалғайтын 11 шақырым асфальт жол төселіп, құмдағы «Малшылар штабына» дейін тас жол салғызғаны дүйім жұрттың есінде.
«Елдің құты – еңбек адамы» демекші, Сәкең жұмысшыларымен, еңбек адамдарымен тығыз байланыста болып, жылы қарым-қатынас құра білді. Өздерін былай қойғанда, балаларына дейін танитын, тіпті есімдерін де есінде сақтай білетін. Сол сияқты мектеп директоры болған Қазақбаев Дота ағамен де зор сыйластықта болғанын байқадым.
Аға буынға белгілі болғандай, Абай ауылы төл алудан, жүн қырқудан аудан, облыс көлемінде жоғары көрсеткіштерге қол жеткізіп, облыстың Құрмет тақтасынан бірнеше жыл қатарынан орын алған. Сағат ағамыздың таңертең торғай шырылдамай тұрып кетуі – бала күнінен қанына сіңген әдеті екен. Бекзат болмысына біткен сергек мінезінен шығар деп те қаласың. Оның бәрі төккен тері мен адал еңбектің арқасы деп білем.
Кейде мен шұғыл мәселелерді шешіп алу үшін өз жақындығымды пайдаланып, орталықтағы үйіне жетіп баратынмын. Сондағы Қайша жеңешемнің маған «Кел айналайын, төрлет, ағаңмен бірге отырып шәй іш, тамақ ал!» деген жылы қабақ танытқан сөзін әлі күнге дейін ұмытқан емеспін. Мың жасаңыз Қайша жеңеше! Жеңешеге деген ағаның махаббатын, сыйластығына куә болатынбыз. Екеуін құдай сәтті қосқан екен ғой деп ойлайтынмын. Расында солай болды.
Малдың бабын тапқан, шаруасына шындап ден қойған адамның еңбегі еш кетпейді. Ата-бабаларымыз «Мал өсірсең – қой өсір, табысы оның – көл – көсір» деп тегін айтпаған болар. Сағат аға қазақтың етті-жүнді қой тұқымын асылдандыру жөніндегі авторлардың бірі боп саналады.
Жұмағұлов Сағат Аралбайұлы 1938 жылы Жамбыл облысы Шу ауданы Ақтөбе ауылында дүниеге келген. Алғашқы білімін Өндіріс бастауыш мектебінде алған. Бұрынғы Новотроицк Қазақ орта мектебінде оқып, оны 1957 жылы бітірді. Азаматтық борышын өткеріп келген соң, 1960 жылы Алматы қаласындағы Зоотехникалық малдәрігерлік институтына оқуға түсіп, 1965 жылы “зоотехник” мамандығын меңгереді.
Шу ауданы, Далақайнар ауылындағы совхозда өз мамандығы бойынша еңбек жолын бастап, шаруашылықта зоотехник, бас зоотехник болған төрт жылдық табысты еңбектің нәтижесінде, 1969 жылы 31 жасында Абай атындағы кеңшарға директор болып тағайындалады.
Одан кейінгі жылдары Жайсаң мал бордақылау совхозын, Жамбыл атындағы кеңшарды басқарды. “Қазпошта” АҚ Шу аудандық бөлімшесінің басшысы, Төле би ауылының әкімі ретінде де халықпен қоян-қолтық табысты еңбек етті. Ел мүддесі үшін еселі еңбегінің нәтижесінде Еңбек Қызыл Ту, “Октябрь революциясы” ордендерімен, медальдармен марапатталды. Шу ауданының Құрметті азаматы атанып, қоғамда абырой – беделге бөленді.
Жұбайы Бегімбетова Қайша екеуі сегіз ұл-қыз тәрбиелеп, өсірді. Сағат Аралбайұлы 2005 жылы 20 мамырда 67 жасында өмірден озды. Биыл ағамыздың Серік пен Мәлік атты ұлдары әкелерінің өмірден озғанына 20 жыл толуына байланысты Шуда еске алу асын беріп, рухына құран сауабын бағыштап жатыр екен, қабыл болсын! Сағат ағаның жатқан жері жайлы, топырағы торқа болсын, Алла алдынан жарылқасын!
Қасымхан Төлендиев,
«ЖАҢАРУ» РҚБ Жамбыл облыстық филиалының директоры.