Қоғамда заңның үстемдік етуі, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының сенімді қорғалуы тікелей сот жүйесінің ашықтығы мен әділдігіне байланысты. Осы орайда сот билігін жүзеге асырушы тұлға – судья кез келген мемлекетте ең мәртебелі, әрі ең жауапты мамандықтардың бірі болып саналады. Бұл қызмет тек заң білімін терең меңгеруді емес, сонымен бірге биік адамгершілік парасат пен берік азаматтық ұстанымды талап етеді.
Судьяның негізгі мақсаты – қоғамдағы әділеттілік пен заңдылықты қамтамасыз ету. Оның қабылдаған әрбір шешімі, шығарған әрбір үкімі адамның тағдырына, мүлкіне, моральдық беделіне, ал кейде тіпті бостандығына тікелей әсер етеді. Сондықтан бұл мамандық иесінің мойнында үлкен тарихи әрі әлеуметтік жауапкершілік жүгі тұрады. Шындық пен әділдікті ақ-қарасын ажыратып орнату арқылы судья қоғамдағы бейбітшілік пен тұрақтылықтың сақталуына елеулі үлес қосады.
Еліміздің түкпір-түкпіріндегі сот органдары сияқты, Шу аудандық соты да жергілікті деңгейде заңдылық пен тәртіптің сақталуына, азаматтар мен заңды тұлғалардың бұзылған құқықтарын қорғауға елеулі үлес қосып келеді. Шу аудандық сотының судьялары күнделікті қызметінде азаматтық, қылмыстық және әкімшілік істерді жан-жақты әрі әділ қарап, аймақтағы құқықтық мәдениетті көтеруде үлкен жауапкершілік танытуда. Жергілікті деңгейдегі әрбір әділ сот шешімі тұрғындардың мемлекетке, заңға деген сенімін нығайта түседі.
Бұл мамандықтың мәртебесі оның тәуелсіздігі мен бейтараптығында жатыр. Судья өз қызметінде тек заңға ғана бағынады. Бұл оның кез келген сыртқы қысымға, саяси ықпалдарға немесе жеке мүдделерге бой алдырмай, тек айғақтар мен заң нормалары шеңберінде шешім қабылдауын талап етеді. Тәуелсіз әрі әділ сот қана халықтың мемлекеттік билікке және заң жүйесіне деген сенімін арттыра алады. Сенім жоғалған жерде құқықтық мемлекеттің негізі шайқалатыны анық.
Сонымен қатар судьялық қызметте кәсіби біліктілікпен қатар моральдық-этикалық тазалық бірінші орынға шығады. Судья сот залында да, күнделікті өмірде де өзін парасатты, әдепті, әділ ұстауы тиіс. Оның бойындағы сабырлылық, азаматтық батылдық, биік мәдениет пен абырой бұл мамандықты қоғам алдында биіктете түседі. Қазақ халқының тарихындағы Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би сияқты шешендер мен билердің даналығы мен турашылдығы бүгінгі заманауи судьялар үшін қашан да үлгі-өнеге.
Қазіргі дамыған қоғамда заңнамалар үнемі жаңартылып, қоғамдық-экономикалық қатынастар күрделеніп келеді. Осыған орай судья – өмір бойы оқып-үйренетін, жан-жақты білімді, заманауи технологияларды меңгерген тұлға болуы шарт.
Қорыта айтқанда, судья болу – жай ғана мамандық немесе лауазымдық қызмет емес, ол – шындық пен әділдікке қызмет ету деп айтсақ еш қателеспейміз. Ар-ожданы мен абыройын заңнан биік қоймаған, әділетті ту еткен судьялардың арқасында мемлекетіміздің құқықтық іргетасы нығайып, қоғамда заң үстемдігі жоғарылай түседі. Осылайша, өз ісіне адал судьялардың арқасында халық заңға сүйеніп, ертеңгі күнге сеніммен қарайды.
Бақытжан Мырзалипов,
Шу аудандық сотының судьясы.
